Tủ so màu đang chạy ổn, bỗng kênh UV tối om hoặc nhấp nháy. Thay đèn UV Philips TL-D 36W BLB mới không sáng, thường do sai chấn lưu hoặc lệch đuôi G13. Bài này đi vào phần điện: kiểm gì trước, chọn máng nào. Mục tiêu: ống chạy đúng, không hỏng, không sai kết quả kiểm.
Trước khi lắp: ba thứ phải kiểm
Tủ so màu là hệ điện riêng, dùng lâu dễ xuống cấp dây và máng: xưởng may bám bụi vải, nhà in oxy hóa chân đèn, lab sơn va chạm.
Một là nguồn và công tắc. Bật tắt vài lần xem điện ổn định; công tắc kêu hoặc giắc lỏng phải xử lý.
Hai là máng và hai đuôi tiếp xúc. Máng gỉ, lò xo yếu, nhựa giòn hoặc chảy nhựa phải thay; không nắn chân đèn cho khớp máng.
Ba là đúng loại đèn. Đèn UV chỉ bổ sung để kiểm huỳnh quang; so màu chính vẫn dùng D65, TL84, CWF, A. X-Rite, Verivide quy định đèn UV riêng; đèn trôi nổi dễ lệch phổ, làm mẫu OBA sai màu.
Đuôi G13 và máng đèn T8
Ống T8 dài khoảng 1,2 m, đuôi G13 hai chân. Chân đèn vào đúng rãnh rồi xoay 90 độ để khóa; ép mạnh dễ cong chân, nứt ống. Dùng máng T8 cho ống 36W, có lò xo đỡ và khoảng hở.
- Máng ống ngắn hơn không giữ được ống 1,2 m; ống có thể rơi khi đóng tủ.
- Đuôi gỉ, cháy xém làm tiếp xúc kém; đèn chớp rồi tối.
- Máng nhựa giòn thường nứt ở vị trí bắt vít.
- Không dùng máng ống LED cho ống huỳnh quang UV.
Đặt ống vào máng, xoay nhẹ cho hai chân vào hết rãnh rồi bật. Ấn mạnh là sai, kiểm lại máng.
Chấn lưu 36W: loại nào chạy được
Đèn UV Philips TL-D 36W BLB là ống huỳnh quang, nên cần chấn lưu huỳnh quang 36W. Không dùng chấn lưu 18W hay chấn lưu ống LED. Đấu sai có thể làm ống không sáng, sáng yếu hoặc hỏng sau vài lần bật.
Đấu dây theo sơ đồ trên chấn lưu
Mỗi chấn lưu có sơ đồ in trên thân. Giữ cách đấu cũ nếu đèn vẫn chạy đúng; chỉ thay chấn lưu cùng loại. Không đoán theo màu dây vì điện tử và từ tính khác cách đấu. Ngắt điện, siết đầu cos.
Đèn UV Philips TL-D 36W BLB: chiều dài và khoảng hở
Ống dài khoảng 1,2 m nên khoang đèn phải vừa. Chừa chỗ cho lò xo và khe thoát nhiệt. Đừng chọn máng chỉ vừa khít ống: khi tủ nóng, ống giãn nhẹ, bị kẹp hai đầu sẽ nứt hoặc bung đuôi. Tủ nhỏ dùng bản 18W BLB ngắn hơn, cần máng và chấn lưu 18W.
Phát UV-A, đỉnh phổ khoảng 365-370 nm; kính ống màu tối nên ánh sáng nhìn thấy rất yếu. Ống in PHILIPS TL-D 36W BLB, ký hiệu Hg, CE, made in Poland.
Ống quá sát kính làm kính nóng cục bộ; quá xa mẫu thì tín hiệu huỳnh quang yếu. Giữ ống đúng vị trí thiết kế tủ, không chêm vật lạ. Bóng đèn so màu để đối chiếu chiều dài, loại đuôi.
OBA trong vải, giấy, mực, keo dán hấp thụ UV rồi phát lại xanh lam. Mẫu nhiều OBA sáng, trắng xanh hơn; mẫu ít OBA xỉn hơn. Đèn UV chỉ bổ sung để soi OBA, vết sửa chữa, keo giả, phụ liệu lạ; không thay D65, TL84, CWF, A.
Bảng sự cố điện thường gặp
Ngắt điện, đợi ống nguội rồi tháo. Bảng dưới giúp khoanh vùng lỗi, vẫn cần đồng hồ đo.
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Xử lý |
|---|---|---|
| Không sáng | Mất nguồn, công tắc | Kiểm nguồn; thay chấn lưu |
| Nhấp nháy | Đuôi G13 tiếp xúc kém, chấn lưu yếu | Vệ sinh đuôi; thay máng |
| Nóng, mùi khét | Đấu sai dây, sai chấn lưu | Ngắt điện; kiểm sơ đồ |
| Mẫu không lên huỳnh quang | Ống hao UV, sai loại đèn | Thay ống BLB đúng mã |
Cường độ UV giảm theo giờ. Sau vài nghìn giờ hoặc theo khuyến cáo hãng tủ, thay ống dù mắt thấy sáng. Đừng chờ mẫu OBA mất phân biệt mới thay.
Quy trình lắp 4 bước
- Ngắt điện, khóa công tắc hoặc rút phích; đợi ống nguội.
- Kiểm máng, đuôi G13, chấn lưu; vệ sinh bụi, thay phần gỉ hoặc nứt.
- Lắp ống vào hai đuôi, xoay khóa, kéo nhẹ; đóng tấm chắn.
- Bật điện, quan sát 3-5 phút; có mùi khét, rè mạnh hoặc chớp tắt thì ngắt điện.
An toàn khi thay ống
- Chỉ bật đèn UV khi mẫu đã trong tủ kín, không nhìn trực tiếp vào ống.
- Đeo kính chống UV khi thay ống; tránh tiếp xúc da lâu.
- Tắt đèn khi không dùng; không soi mẫu ngoài tủ.
- Giữ ống xa trẻ em; không dùng ống nứt hoặc đầu đen.
UV-A nhẹ hơn UV-B, UV-C nhưng vẫn hại mắt, da; chỉ bật khi tủ kín.
Kết
Lắp đúng máng, chấn lưu thì ống UV mới cho kết quả kiểm OBA, vết sửa chữa, keo giả. Đèn UV Philips TL-D 36W BLB cần đúng máng T8, chấn lưu 36W; đừng dùng đèn trôi nổi cho tủ quy định riêng. Anh/chị cần thay ống hoặc chọn các dòng tủ so màu phù hợp, Gia Huy Tek kiểm tra đúng mã. Hàng chính hãng Gia Huy Tek, bảo hành 12 tháng, có bản 18W. Gọi Nguyễn Đình Anh – 090 127 1494 để được tư vấn.
